काठमाडाैँ । गर्मी बिदाको रमाइलो र अनियमित दिनचर्यापछि सेप्टेम्बर धेरैका लागि फेरि आफ्नो जीवनशैलीलाई व्यवस्थित गर्ने समय बन्न सक्छ। विश्वविद्यालय, कलेज वा नयाँ जागिर सुरु हुनेदेखि बालबालिका विद्यालय फर्किनेसम्म यो महिना धेरैको दैनिकीमा नयाँ सुरुवात ल्याउने समय हो।
यही कारण पछिल्लो समय सामाजिक सञ्जालमा ‘सेप्टेम्बर रिसेट’ ट्रेन्ड पनि लोकप्रिय भइरहेको छ। नयाँ वर्षमा जस्तो एकैपटक ठूलो परिवर्तन गर्नेभन्दा सेप्टेम्बरमा साना र व्यवहारिक बानी अपनाएर वर्षको बाँकी समयलाई व्यवस्थित बनाउनेमा जोड दिइन्छ। नर्थह्याम्पटनकी कन्टेन्ट क्रिएटर तथा पोडकास्ट होस्ट क्यामि सोफियाका अनुसार गर्मीयाममा बिदा, यात्रा र परिवारसँगको व्यस्तताका कारण नियमित तालिका बिग्रिन सक्छ। सेप्टेम्बरमा भने फेरि आफ्नो पुरानै लयमा फर्किन सहज हुने उनको अनुभव छ।
युनिभर्सिटी अफ बाथका सामाजिक मनोविज्ञानका प्राध्यापक बास भेर्प्लान्केनका अनुसार जीवनमा आएको परिवर्तनलाई नयाँ व्यवहार सुरु गर्ने अवसरका रूपमा लिन सकिन्छ। उनको अनुसन्धानले पनि जीवनमा ठूलो परिवर्तन आएका बेला मानिसहरू नयाँ र दिगो बानी अपनाउने प्रयासप्रति बढी खुला हुन सक्ने देखाएको छ।
के–के परिवर्तन गर्ने?
‘सेप्टेम्बर रिसेट’ भन्दै सामाजिक सञ्जालमा कोठा सफा गर्ने, कपडा मिलाउने, हिँडडुल गर्ने वा नयाँ पुस्तक पढ्न थाल्ने जस्ता साना गतिविधिका सुझावहरू देखिन्छन्। तर एकैपटक धेरै नियम बनाएर आफूलाई दबाबमा राख्नुभन्दा थोरै र सजिला लक्ष्य रोज्नु उपयोगी हुन्छ। क्यामि सोफिया वर्षको सुरुवातमा बनाएका लक्ष्यहरू फेरि हेर्न र अहिले पनि ती लक्ष्य आफूलाई आवश्यक छन् कि छैनन् भनेर मूल्यांकन गर्न सुझाव दिन्छिन्। त्यसपछि तीनवटा साना तर नियमित रूपमा गर्नैपर्ने काम रोज्न सकिन्छ। उदाहरणका लागि बिहानको खाजामा फलफूल थप्ने, बेलुकाको खानामा तरकारी समावेश गर्ने वा कफी पिउनुअघि एक गिलास पानी खानेजस्ता सामान्य बानीबाट सुरुवात गर्न सकिन्छ। निद्राको तालिका मिलाउन निश्चित समयमा अलार्म राख्नु पनि उपयोगी हुन सक्छ।
नयाँ बानीलाई कसरी निरन्तरता दिने?
नयाँ रुटिन सुरु गर्नु मात्र पर्याप्त हुँदैन, त्यसलाई निरन्तरता दिन योजना पनि आवश्यक हुन्छ। सोफिया हरेक आइतबार आगामी साताका लागि खानेकुरा, व्यायाम र आवश्यक परे काममा लगाउने कपडासमेत पहिल्यै तयारी गर्ने गर्छिन्। उनका अनुसार आफूले अपनाउन चाहेको बानीलाई सहज बनाइदिँदा त्यसलाई निरन्तरता दिन सजिलो हुन्छ। जस्तै, केही दिन पुग्नेगरी बिहानको खाना पहिल्यै तयार राख्दा हतारमा अस्वस्थ विकल्प रोज्ने सम्भावना कम हुन्छ।
प्राध्यापक भेर्प्लान्केन पनि नयाँ बानीलाई दैनिक जीवनको स्वाभाविक हिस्सा बनाउन ‘कहिले, कहाँ र के गर्ने’ भन्ने कुरा पहिल्यै निश्चित गर्न सुझाव दिन्छन्। स्पष्ट योजना बनाएर एउटै व्यवहार दोहोर्याउँदै जाँदा त्यो क्रमशः नियमित बानीमा परिणत हुन सक्छ। त्यसैले सेप्टेम्बरलाई जीवनमा ठूलो परिवर्तन ल्याउने दबाबको रूपमा होइन, सानो सुधारबाट आफ्नो दिनचर्या व्यवस्थित गर्ने अवसरका रूपमा लिन सकिन्छ।
