अमेरिकामा बढ्दैछ सयौँ वर्ष पुरानो चिनियाँ खेल महजोङको क्रेज

काठमाडौं । चीनमा उत्पत्ति भएको परम्परागत टायल खेल महजोङ पछिल्लो समय अमेरिकामा फेरि लोकप्रिय बन्दै गएको छ। कहिल्यै एसियाली समुदायमा सीमितजस्तो देखिने यो खेल अहिले अमेरिकाका विभिन्न सहरमा सामाजिक क्लब, प्रतियोगिता, प्रशिक्षण र विशेष महजोङ स्टुडियोमार्फत नयाँ पुस्तामाझ समेत फैलिन थालेको छ।

विशेषगरी अमेरिकी उपनगरहरूमा महजोङ खेल्ने क्लब र समूहको संख्या बढिरहेको छ। सन् २०२५ मा Yelp मा महजोङ क्लब खोज्ने क्रम ४ हजार ४६७ प्रतिशतले बढेको छ। सन् २०२६ को अगस्टमा ‘महजोङ स्टोर’ र ‘महजोङ क्लब’ सम्बन्धी अनलाइन खोजी पनि अहिलेसम्मकै उच्च स्तरमा पुगेको बताइएको छ। यससँगै महजोङ केवल खेलमा सीमित नरही ठूलो उपभोक्ता बजारका रूपमा समेत विकसित हुँदै गएको छ। निजी क्लब, डिजाइनर टायल सेट, विशेष ब्याग, खेल्ने म्याटदेखि सजावटी सामग्रीसम्मको छुट्टै बजार बनेको छ।

खेलसँगै बढ्दैछ विलासी क्लब संस्कृति

फ्लोरिडाको टाम्पामा ज्याकोब चाङले सञ्चालन गरेको ‘रेड आइ महजोङ क्लब’ पनि युवामाझ लोकप्रिय बनेको छ। दुई वर्षअघि साथीको अपार्टमेन्टमा पाँच जनाको समूहबाट सुरु भएको उनको समूह अहिले नियमित कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने क्लबमा परिणत भएको छ।

महजोङको व्यवसायसँगै सांस्कृतिक बहस

महजोङ अमेरिकामा लोकप्रिय हुँदै जाँदा यसको व्यावसायीकरण र सांस्कृतिक स्वामित्वबारे बहस पनि बढेको छ। विशेषगरी नयाँ अमेरिकी महजोङ व्यवसायमा एसियाली समुदायको प्रतिनिधित्व कति छ भन्ने प्रश्न उठ्न थालेको छ। एसियाली मूलका केही व्यवसायीहरूले महजोङलाई महँगो विलासी उत्पादनका रूपमा मात्र प्रस्तुत गर्दा यसको मौलिक सांस्कृतिक पक्ष ओझेलमा पर्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

ताइवानी–अमेरिकी एन्जी लिनका अनुसार एसियाली परिवारमा महजोङ पुस्तौँदेखि घरमै खेलिँदै आएको भएकाले ८०० डलरको टायल सेट वा महँगो सदस्यता शुल्कको अवधारणा सबैका लागि सहज नहुन सक्छ। अर्कोतर्फ, नयाँ महजोङ क्लबका सञ्चालकहरूले आफूहरूले खेललाई सबैका लागि खुला बनाउने प्रयास गरिरहेको बताएका छन्। केही क्लबले परम्परागत चिनियाँ महजोङ सिकाउने कक्षा सञ्चालन गर्नुका साथै स्थानीय एसियाली समुदायसँग सहकार्य गर्ने प्रयास पनि थालेका छन्।

चीनबाट अमेरिका हुँदै फेरि नयाँ पुस्तासम्म

महजोङ चीनमा उत्पत्ति भएको चार जनाले खेल्ने टायल खेल हो। यसको परम्परागत स्वरूपमा चिनियाँ अक्षर तथा विभिन्न प्रतीक अंकित टायल प्रयोग हुन्छन्। एसियाली डायस्पोरामा यो लामो समयदेखि सामाजिक भेटघाट र पारिवारिक जमघटको हिस्सा रहँदै आएको छ। अमेरिकामा भने यसको छुट्टै शैली विकास भएको छ। विशेषगरी यहुदी मध्यमवर्गीय समुदायमा पनि अमेरिकी महजोङको आफ्नै नियमसहितको संस्करण लोकप्रिय भएको इतिहास छ।

अहिलेको नयाँ लहरले भने यी विभिन्न परम्परालाई एकै ठाउँमा ल्याउने सम्भावना देखाएको छ। महजोङसँग जोडिएका व्यवसायी र खेलाडीहरूका अनुसार यो केवल एउटा खेल नभई संस्कृति, सामाजिक सम्बन्ध र जीवनशैलीसँग जोडिएको गतिविधि बन्दै गएको छ। महजोङसँग जोडिएका केही व्यवसायीहरूले अमेरिकी र चिनियाँ महजोङबीच प्रतिस्पर्धा वा विभाजनभन्दा पनि यसको विविधता बुझ्न र त्यसबारे शिक्षा तथा जानकारी बढाउन आवश्यक रहेको बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार महजोङ एउटै स्वरूपमा सीमित खेल होइन, यसको इतिहास र खेल्ने शैलीमा पनि विभिन्नता छ।