काठमाडौं । भ्रष्टाचारविरुद्ध सुरु भएको विद्यार्थी आन्दोलनले सर्बियाको राजनीतिमा नयाँ तरंग ल्याएको विवरण सार्वजनिक भएको छ। लामो समयदेखि सत्तामा रहेको नेतृत्वलाई चुनौती दिँदै विद्यार्थी आन्दोलनसँग जोडिएको राजनीतिक मोर्चाले चुनावमा सफलता हासिल गरेको बताइएको छ। सर्बियाका राष्ट्रपति अलेक्जान्दर भुचिचले पनि निर्वाचनमा आफ्नो दलले अपेक्षित नतिजा हासिल गर्न नसकेको स्वीकार गरेको समाचारमा उल्लेख छ।
निर्वाचनको प्रारम्भिक आकलनअनुसार विद्यार्थी समर्थित मोर्चाले संसद्मा उल्लेखनीय सिट हासिल गर्न सक्ने देखिएको थियो। यद्यपि, आधिकारिक नतिजा र नयाँ सरकार गठनको अवस्थाबारे थप पुष्टि आवश्यक छ। निर्वाचनपछि राजधानी बेलग्रेडसहित विभिन्न सहरमा नागरिकहरू भेला भएर खुसी व्यक्त गरेको विवरणसमेत सार्वजनिक भएको छ।
रेल्वे स्टेसन दुर्घटनापछि चर्किएको आन्दोलन
सर्बियामा विद्यार्थी आन्दोलन विस्तार हुनुको मुख्य कारणमध्ये नोभी साद सहरको रेल्वे स्टेसनमा भएको दुर्घटनालाई लिइन्छ। सन् २०२४ नोभेम्बरमा स्टेसनको छाना खस्दा १६ जनाको ज्यान गएपछि निर्माणको गुणस्तर, सरकारी निगरानी र सम्भावित भ्रष्टाचारबारे गम्भीर प्रश्न उठेका थिए।
दुर्घटनाको निष्पक्ष छानबिन र दोषीमाथि कारबाहीको माग गर्दै विश्वविद्यालयका विद्यार्थी सडकमा उत्रिएका थिए। समयक्रममा शिक्षक, किसान र विभिन्न पेसामा आबद्ध नागरिकले पनि आन्दोलनलाई साथ दिए। आन्दोलनकारीले सरकारी निकायमा पारदर्शिता, भ्रष्टाचार नियन्त्रण र सार्वजनिक संस्थाको जवाफदेहिता सुनिश्चित गर्न माग गर्दै आएका छन्।
विद्यार्थी आन्दोलनबाट राजनीतिक विकल्पको खोजी
विद्यार्थी आन्दोलनलाई चुनावी प्रतिस्पर्धासँग जोड्ने प्रयासले सर्बियाको परम्परागत राजनीतिमा चुनौती सिर्जना गरेको बताइएको छ। स्थापित राजनीतिक दलभन्दा बाहिरका विज्ञ, किसान, कलाकार तथा विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तिलाई समेटेर वैकल्पिक राजनीतिक शक्ति निर्माण गर्ने प्रयास गरिएको विवरण छ।
आन्दोलनको नेतृत्व एउटै व्यक्तिमा सीमित नराखी सामूहिक रूपमा अघि बढाउने शैलीलाई पनि यसको विशेषताका रूपमा हेरिएको छ। यसले भ्रष्टाचारप्रति नागरिकमा बढेको असन्तुष्टिलाई राजनीतिक प्रतिनिधित्वमा बदल्ने प्रयास गरेको देखिन्छ। तर चुनावी सफलता हासिल गर्नु र सरकार सञ्चालन गर्नु फरक विषय हुन्। नयाँ राजनीतिक शक्तिका लागि भ्रष्टाचार नियन्त्रण, सार्वजनिक संस्थामा सुधार र नागरिकको विश्वास कायम राख्नु मुख्य चुनौती हुनेछन्।
विदेश नीतिमा पनि पर्न सक्छ प्रभाव
सर्बियामा हुने राजनीतिक परिवर्तनले देशको विदेश नीतिमा समेत प्रभाव पार्न सक्छ। सर्बियाको रुससँग ऐतिहासिक सम्बन्ध छ भने युरोपेली संघमा आबद्ध हुने लक्ष्य पनि उसले अघि बढाउँदै आएको छ। अमेरिकासँगको सम्बन्ध र पश्चिमी मुलुकसँगको सहकार्य पनि उसका महत्त्वपूर्ण कूटनीतिक प्राथमिकता हुन्। नयाँ राजनीतिक समीकरण बनेमा यी सम्बन्धलाई कसरी अघि बढाइन्छ भन्ने विषय चासोको केन्द्रमा रहनेछ। भ्रष्टाचारविरुद्धका प्रतिबद्धता कार्यान्वयन गर्नु, लोकतान्त्रिक संस्थाको स्वतन्त्रता कायम राख्नु र आर्थिक चुनौती सम्बोधन गर्नु नयाँ नेतृत्वका लागि महत्त्वपूर्ण परीक्षा हुनेछन्। सर्बियाको घटनाक्रमले नागरिक आन्दोलनले राजनीतिक परिवर्तनको बाटो खोल्न सक्ने सम्भावनाबारे बहस सिर्जना गरेको छ। तर वास्तविक परिवर्तनको मूल्याङ्कन चुनावी परिणामबाट मात्र नभई नयाँ नेतृत्वले गर्ने काम, नीतिको कार्यान्वयन र जनताप्रतिको जवाफदेहिताबाट हुनेछ।